Saglık Rehberi

Saç Dökülmesi

SAÇ DÖKÜLMESİ (ALOPESİ) NEDİR?

Irklara göre değişmekle birlikte, her insanın kafasında 100-150 bin arasında saç teli bulunur. Saç dökülmesi terimi çok farklı problemleri anlatmak için kullanılabilir (saçlardaki hafif bir incelmeden tüm saçların dökülmesine kadar) ve bu durum bir çok nedenden kaynaklanabilir. Normal şartlarda, her gün yaklaşık olarak kafamızdaki saçlardan 50-100 arasında saç telini kaybederiz. Anormal saç dökülmesi durumlarında ise bu sayı artar ve taraklarda, banyo ve lavabo giderlerinde ve elbiselerde aşırı miktarda saç biriktiği görülür. Saçınızın normalden fazla döküldüğünü düşünüyorsanız vakit kaybetmeden bir deri hastalıkları uzmanına başvurmak gereklidir.
SAÇ DÖKÜLMESİ NEDENLERİ NELERDİR?
Dökülmenin nedenleri çok çeşitli olabilir ; Vücuttaki demir ve çinko seviyelerinin normalin çok altına düşmesi, özellikle B vitamini gruplarının azlığı, beslenme bozuklukları, yoğun ve uzun süren stres, hamilelik ve doğuma bağlı hormonal değişmeler, tiroid hastalıkları, doğum kontrol ilaçlarının bırakılması vb. sebepler arasında sayılabilir.

SAÇ DÖKÜLMESİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Telogen effluvium: Vücudun genel olarak strese maruz kalmasının ardından (uzun süreli yüksek ateş, büyük bir ameliyat veya ciddi bir enfeksiyon) 2-3 ay sonra meydana gelen yaygın saç dökülmesidir. Bu tür saç dökülmesi vücuttaki ani hormon değişiklikleri sonucu da meydana gelebilir; özellikle kadınlarda doğum yaptıktan sonra görülen dökülmeler bu çeşittir.

Erkek tipi saç dökülmesi: Erkeklerde saç dökülmesi tipik bir şekilde meydana gelir (ön taraftaki saç çizgisinin geri çekilmesi ve/veya tepedeki saçlarda incelme / azalma). Bu en yaygın saç dökülmesi tipidir ve erkeklerde herhangi bir yaşta başlayabilir, hatta ergenlik çağlarında bile başlayabilir. Tamamen benzer bir şekilde, bir çok kadında da kadın tipi saç dökülmesi meydana gelmektedir. Kadın tipi saç dökülmesinde; ön tarafta seyrekleşme, tepede veya tepenin çevresinde taç şeklinde seyrekleşme meydana gelir, dolayısı ile erkek tipi alın açılması meydana gelmez
Sikatrisiyel alopesi: Sikatrisiyel alopesi saç foliküllerinin kalıcı yıkımından ve fibrozisinden (yara dokusu oluşumu) kaynaklanmaktadır.
Travmaya bağlı saç dökülmesi (Travmatik alopesi): Bu tür saç dökülmesi herhangi bir hastalığa bağlı değildir. Saçların çekiştirilmesi, çok sıkı toplanması, aşırı sıcağa maruz bırakılması, saçların saç maşası veya fırça ile aşırı kıvrılması gibi sebeplerden kaynaklanır.
Hastalık belirtisi olarak saç dökülmesi: Bazı hastalıkların belirtisi olarak meydana gelebilir. Bu hastalıklardan bazıları; lupus eritematozus, sifiliz, tiroid hastalığı (hipotiroidi veya hipertiroidi), hormon dengesizliği, beslenme bozuklukları (protein, demir, çinko veya biotin eksiklikleridir). Bu tür beslenme yetmezlikleri özellikle zayıflama diyeti uygulayan bayanlarda ve adet kanamaları çok ağır geçenlerde sık olarak görülebilmektedir.
Enfeksiyonlardan kaynaklanan saç dökülmesi: Buradaki saç kaybı mantarlar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak saçın gövdesinin yıkılması veya saç foliküllerinin işlevlerinin bozulmasına bağlıdır.
Alopesi Areata (Saç kıran): Alopesi areata denilen durum 2-5 cm çapında, saçlı deride saçsız alanların meydana gelmesidir. Bazı hastalarda bu küçük daireler daha büyük olabilir ve tüm kafada ve hatta tüm vücuttaki kıllı bölgelerde saç dökülmesi gelişebilir. Stresle ilişkili olabilir.

SAÇ DÖKÜLMESİ ŞİKAYETİ İLE DOKTORA BAŞVURULDUĞUNDA NELER YAPILIR?
Saç dökülmesinin hangi tipte olduğu saptanırken yapılacak fizik muayeneye ilave olarak, kullanılan ilaçlar, geçirilen hastalıklar, aile bireylerinde saç dökülmesi olup olmadığı, beslenme alışkanlıkları ve saç bakım alışkanlıkları araştırılır. Mantardan şüphelenilen durumlarda laboratuvar muayenesi için saçtan örnek alınır. Başka bir hastalığa bağlı olduğu düşünülüyorsa, kan tahlili yapılır.

SAÇ DÖKÜLME SÜRELERİ NE KADARDIR?
Saç dökülmesinin ne kadar süre ile devam edeceği, sebebine bağlıdır. Örneğin; telogen effluvium tipi saç dökülmesinde süre genelde 1-5 ay kadardır ve daha sonraki aylarda saç tekrar çıkar. İlaç yan etkisine bağlı olarak meydana gelen saç dökülmesinde, ilaç kesildikten sonra saçlar normal haline dönmeye başlar. Saçları çekmeye bağlı meydana gelen alopeside ve abartılı saç bakım alışkanlıklarına bağlı alopeside; alışkanlıklardan kurtulmayı takiben saçlar normal haline dönmeye başlar. Mantar enfeksiyonuna bağlı alopeside ise 4-6 hafta süre ile tedavi uygulanmalıdır, eğer tedavi edilmezse ağır formlar kalıcı saç kaybına yol açar. Erkek ve kadın tipi saç dökülmesinde durum ilerleme eğilimindedir ve bu durumun problem olduğunu düşünenler için tedavi yöntemleri uygulanabilir.

SAÇ DÖKÜLMELERİNDE HANGİ TEDAVİLER KULLANILIR?
Öncelikle sebep tespit edilmeli, daha sonra nedene yönelik tedaviye başlanmalıdır. Erkek tipi dökülme devam eden bir durum olduğu için sürekli tedavi gerektirir. Ağızdan alınan haplar ve dışarıdan sürülen pek çok ürün tedavi seçenekleri arasındadır. Kullanılan tedaviden fayda görülmezse değişiklik yapmak gerekebilir. Doğum sonrası saç dökülmesi için herhangi bir tedavi uygulanması gerekmez.Bu, hamilelik sırasında hormonal değişiklikler nedeniyle saçın yaşam döngüsünde oluşan geçici bir durumdur.